Na wzgórzu wznosi się kościół pw. św. Mikołaja. Być może pierwszy kościół w tym miejscu został wzniesiony w X wieku z fundacji Mieszka I, w miejscu dawnego chramu. Hipoteza ta nie została jednak potwierdzona. Patronem kościoła jest św. Mikołaj, szczególnie czczony w Kościele Wschodnim, opiekun kupców i dzieci – wskazuje to na handlowy charakter osiedla. Dokumenty z 1424 potwierdzają istnienie w tym miejscu drewnianej kaplicyMałgorzata Domagała, Na Czwartku zaczęła się historia Lublina, "Gazeta Wyborcza", str. 02, mutacja: Lublin, 23 lipca 2007.
Nazwa wzgórza pochodzi od odbywających się w czwartki targów.
W drugiej połowie XVI wieku istniała pod Lublinem prywatna wieś duchowna CzwartekCorona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1603 na Czwartku istniały cechy: szewski, piekarski, krawiecki i kuśnierski. Ponadto przy kościele była szkoła w domu murowanym i szpital dla 10 ubogich, a w połowie XVII wieku powstało na Czwartku „Stowarzyszenie, czyli Bractwo Muzyków Różnych Instrumentów Używających”Dzielnice Lublina - Czwartek (dawne przedmieście), teatrnn.pl, dostęp: 13 listopada 2014. W późniejszych latach Czwartek był wielokrotnie niszczony, jako że nie posiadał umocnień obronnych.