Od XVIII wieku prowadzono na Odrze prace mające na celu pogłębienie i wyprostowanie rzeki dla celów gospodarczych. Zaczęto wówczas wykonywać nowe przekopy poprzeczne, śluzy i ostrogi, zapoczątkowano także prostowanie meandrów. Budowano również wały przeciwpowodziowe. 7 lipca 1819 roku podpisany został tzw. protokół bogumiński, który zapoczątkował proces programowej rozbudowy i regulacji Odry. Skrócenie biegu rzeki w perspektywie okazało się jednak niekorzystne pod względem ochrony przeciwpowodziowej, gdyż powodowało szybszy spływ wód w dół rzeki, gdzie następowało jej nagromadzenie i wylewanie. W konsekwencji wylewy Odry występowały coraz częściej i w coraz większej intensywności, a coraz gęstsze zaludnienie okolic rzeki sprawiało, że straty w wypadku powodzi były coraz większe.
Pierwszą koncepcję budowy zbiornika pod Raciborzem opracowano w 1883 roku. Zapora miała znajdować się w ciągu projektowanego kanału Odra-Dunaj, a powstały zbiornik miał zajmować powierzchnię 102 km². Po I wojnie światowej pomysł budowy kanału Odra-Dunaj stał się jednak mało realny. W celu zwiększenia ochrony przeciwpowodziowej Raciborza (a także w ramach walki z bezrobociem) w 1934 roku rozpoczęto budowę Kanału Ulga, którą ukończono pod koniec 1942 roku.