Powiat katowicki – dawny powiat ziemski ze stolicą w Katowicach, istniejący w latach 1873–1951 na obrzeżach ówczesnych Katowic i Chorzowa. Obecnie gminy byłego powiatu są dzielnicami Katowic, Chorzowa, Mysłowic, Zabrza, Bytomia, Rudy Śląskiej, Siemianowic Śląskich i Świętochłowic (w województwie śląskim).
Położenie oraz środowisko naturalne Dotyczy położenia powiatu i jego środowiska naturalnego z okresu od 7 marca 1939 do 1 kwietnia 1951, czyli z okresu, w którym ukształtowane granice zewnętrzne powiatu nie ulegały zmianie.
Powiat katowicki był centralnym powiatem województwa śląskiego. Wykres jego granic miał kształt zbliżony do trójkąta. Był rozdzielony na dwie części (zachodnią i wschodnią) przez niewchodzące w jego skład miasta wydzielone: Katowice i Chorzów.
Pod względem administracyjnym powiat graniczył: z zachodu z Gliwicami i Zabrzem, od północy z pow. bytomskim, tarnogórskim oraz Bytomiem, od wschodu z pow. będzińskim, chrzanowskim (woj. krakowskie) oraz Sosnowcem, od południa z pow. pszczyńskim i rybnickim.