Servitutes praediorum – (łac.) służebności gruntowe. W prawie rzymskim ograniczone prawo rzeczowe uprawniające każdoczesnego właściciela gruntu władającego (praedium dominans) do korzystania z gruntu służebnego (praedium serviens) w pewien określony sposób. Służebności gruntowe dzielono na - historycznie starsze - służebności gruntów wiejskich (servitutes praediorum rusticorum) oraz - młodsze - służebności gruntów miejskich (servitutes praediorum urbanorum).
Treść służebności gruntowych Służebność gruntowa, jako ograniczone prawo rzeczowe, była stosunkiem prawnym wiążącym każdorazowego właściciela gruntu władającego z każdorazowym właścicielem gruntu służebnego. Była więc prawem związanym z nieruchomościami i nie można było zbyć samej nieruchomości bez służebności ani samej służebności bez nieruchomości. Była ona niepodzielna, tj. obciążała lub przysługiwała całemu gruntowi. Służebności przynosiły trwałą (nieprzemijającą) korzyść gospodarczą gruntowi władającemu kosztem gruntu służebnego.