Historia Polska przedrozbiorowa: gród, donżon i zamek Początki zamku związane są z powstaniem w XII wieku kasztelanii lubelskiej. Za czasów Kazimierza Sprawiedliwego został wzniesiony na wzgórzu gród umocniony drewniano-ziemnym wałem. W 2. połowie XIII w. lub na początku XIV wieku w obrębie górnej części grodu wybudowano murowaną wieżę obronno-rezydencjonalną (donżon). Data wzniesienia wieży nie jest pewna. Według badaczy została ona zbudowana albo w połowie XIII wiekuKoziejewski W., Późnoromańskie formy stylowe w architekturze wieży na zamku lubelskim, "Studia i Materiały Lubelskie" 9, 1982, s. 51-103 albo w końcu XIII wiekuRozwałka A., Cylindryczna wieża na Wzgórzu Zamkowym w Lublinie, [w:] Forum Architecturae Poloniae Medievalis, Instytut Architektury i Konserwacji Zabytków Politechniki Krakowskiej, Kraków 22-24 marca 2013, t.II, red. K. Stala, Kraków 2013 albo na początku XIV wieku. Część badaczy jako inicjatora budowy wieży w Lublinie widzi księcia Bolesława WstydliwegoKoziejewski W., Późnoromańskie formy stylowe w architekturze wieży na zamku lubelskim, "Studia i Materiały Lubelskie" 9, 1982, s. 68Kutyłowska I, Średniowieczne, wolno stojące murowane wieże na Lubelszczyźnie, [w:], Przeszłość z perspektywy źródeł materialnych i pisanych. Księga pamiątkowa ofiarowana prof. dr hab.