Zwiększona przepuszczalność ściany jelita związana jest z zaburzeniami krążenia w małych naczyniach krwionośnych wynikającymi z nadciśnienia wrotnego. Zaburzenia mechanizmów odporności nieswoistej w płynie puchlinowym, przede wszystkim zmniejszenie stężenia składowej C3 dopełniacza i upośledzenie zdolności opsonizacyjnej płynu. Zaburzenia mechanizmów odporności swoistej polegające na spadku aktywności komórek fagocytujących – makrofagów i neutrofilów. Zmniejszenie aktywności fagocytarnej układu siateczkowo-śródbłonkowego w wątrobie co sprzyja przewlekłej bakteriemii i zwiększa szansę na zakażenie płynu puchlinowego.
Czynniki predysponujące do spontanicznego bakteryjnego zapalenia otrzewnej: stopień C w skali Childa-Pugh niewydolności wątroby krwawienie z przewodu pokarmowego u takich chorych białko całkowite w płynie puchlinowym < 1 g/dl spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej w wywiadzie
Prawdopodobnie ryzyko zwiększają również: infekcja dróg moczowych zakażenie układu oddechowego cewnik w pęcherzu moczowym cewnik w dużym naczyniu krwionośnym upust dużej ilości płynu puchlinowego w przebiegu paracentezy wielokrotna paracenteza