Ryszard Raps w 1939 zdał maturę w III Państwowym Liceum im. Stefana Batorego. Tam należał do tajnej organizacji socjalistycznej „Promień”, a po zajęciu Lwowa przez wojska radzieckie dostał się na Politechnikę Lwowską, gdzie pełnił funkcje starosty roku i komsomolca. Ponieważ ludność po wkroczeniu Niemców wyłapywała sowieckich kolaborantów, zmuszony został do ukrywania się, a następnie wraz z rodzicami wyjechał do Warszawy. W końcu 1942 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej i Gwardii Ludowej, skierowany do pracy w powstającym Związku Walki Młodych, gdzie był sekretarzem dzielnicy Warszawa-Wola, a w lecie 1943 roku do Okręgu Częstochowskiego, Radomszczańskiego i Piotrkowskiego. Następnie przeniósł się do Radomska, gdzie pracował w Komitecie Okręgowym PPR jako towarzysz Stefan. Po powołaniu Armii Ludowej pełnił też funkcję oficera informacji sztabu okręgu AL, gdzie zajmował się m.in. rozpracowywaniem polskiego podziemia niepodległościowego dla wywiadu Związku Radzieckiego. Swoje meldunki doręczał osobiście do rąk Heleny Wolińskiej lub do NKWD (do Józefa Małeckiego). Brał czynny udział w bitwie partyzanckiej z Niemcami pod Ewiną. Od 1945 pracował w łódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa, początkowo jako zastępca naczelnika Miejskiego UBP, później jako zastępca Kierownika Sekcji 3 Wydziału I Wojewódzkiego UBP.