Pojęcie kontroli obejmuje badanie zgodności stanu istniejącego i porównywanie go ze stanem pożądanym, ustalenie poziomu głównych rodzajów ryzyka bankowego oraz przekazanie jednostce kontrolowanej wyników ustaleń.
Funkcja dyscyplinująca, czyli podejmowanie działań zapobiegawczych, a w warunkach szczególnego zagrożenia również naprawczych, przy wykorzystaniu sankcji wobec banków. Wypełnianie tej funkcji oznacza, że w określonych prawem przypadkach nadzór bankowy może korzystać ze środków nadzoru administracyjnego (sankcje i zalecenia) zarówno w stosunku do instytucji, jak i osób odpowiedzialnych za wystąpienie nieprawidłowości.
Nadzór bankowy w Polsce Początki nadzoru bankowego w Polsce sięgają 1920 r., kiedy to pierwszy raz została przyjęta ustawa o nadzorze nad przedsiębiorstwami bankowemi i kantorami wymiany (pisownia oryginalna sprzed reformy językowej).
Uchwalenie nowej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz przyjęcie ustawy o Narodowym Banku Polskim w 1997 r. wprowadziło zmiany w konstrukcji źródeł prawa kształtującego organizację banku centralnego.