Podkreśla również negację oraz opozycyjność wobec istniejącego stanu rzeczy.
Populiści twierdzą, że partie polityczne stworzyły sztuczny podział w homogenicznym społeczeństwie i wysuwają swój własny interes ponad interes społeczny, zostały skorumpowane oraz zepsuły więź pomiędzy liderami i ich stronnikami. Populiści przeciwstawiają się jedynie partiom establishmentu, prezentując siebie jako ugrupowanie antysystemowe i podkreślają, że tylko i wyłącznie oni są reprezentacją zwykłego ludu.
Dążą do wprowadzenia nowych dróg reprezentacji politycznej poprzez instytucje demokracji bezpośredniej: demokrację plebiscytową (referenda oraz inicjatywa społeczna) personalizację władzy (bezpośrednie wybory wysokich funkcjonariuszy państwowych, wzmocnienie władzy prezydenta i premiera).
Poza krytykowanym ujęciem populizmu jako ideologii, strategii lub dyskursu populizm może być atrakcyjnym stylem politycznym. Zarzucanie populizmu jest uznawane za określenie pejoratywne sugerujące oportunizm polityczny.
Nurty W ramach populizmu występują dwa nurty: lewicowy i prawicowy.