Warunki zamknięcia próby Osiągnięcie poziomu opisanego w idei stopnia i zrealizowanie wymagań próby. Osiągnięcie sukcesu w wybranej dziedzinie. Prowadzenie obozu (kolonii) lub zimowiska w okresie od zdobycia stopnia podharcmistrza. Uzyskanie pozytywnej oceny swojej pracy. Pozytywnie oceniona praca instruktorska w okresie realizacji próby. Pełnienie funkcji opiekuna pozytywnie zakończonej próby na stopień instruktorski w okresie od zdobycia stopnia podharcmistrza.
Uprawnienia wynikające z posiadania stopnia Osoba w stopniu harcmistrza może: kandydować i być wybranym na funkcję Przewodniczącego ZHP, Naczelnika ZHP, komendanta chorągwi, pełnić funkcję w sądach harcerskich, pełnić funkcję w komisjach stopni instruktorskich, pełnić funkcję opiekuna próby na każdy stopień instruktorski, zdobyć Złotą Odznakę Kadry Kształcącej, zostać odznaczona Srebrnym i Złotym Krzyżem za Zasługi dla ZHP.
Liczba harcmistrzów ZHP Według spisu harcerskiego na dzień 1 stycznia 2022 roku w ZHP było 2761 harcmistrzyń i harcmistrzów.