Mała ojczyzna jest rzeczą prywatną, subiektywną i odbieraną indywidualnie. Jednostka ma wobec niej stosunek osobisty i bezpośredni. Jest strukturą o charakterze relacyjnym i sytuuje się pomiędzy człowiekiem i jego światem, między kulturą i naturą, historią i tradycją, zwyczajem i obyczajem, jak również pomiędzy rodziną, a państwem. Łączy się w pewnym sensie (ale niekoniecznym) z miejscem urodzenia, dzieciństwem, czy miejscem zamieszkania. Tworzy swoiste terytorium rodzinne. Stanowi przedłużenie osobowości jednostki. W społeczeństwie obywatelskim pojęcie to łączy się ze sferą aktywności społecznej, obywatelskiej, czy edukacyjnej i jest kategorią aksjonormatywną - określa pożądane normy zachowań w społeczności, harmonię, solidarność, czy dbałość o wspólne dobro.
Świat małych ojczyzn jest różny, a nawet przeciwstawny do haseł świata ponowoczesnego, głoszącego chaos, bezład, relatywizm, upadek tożsamości oraz niewiarę w człowieka. Patriotyzm lokalny stawia na zakorzenienie w środowisku i relacje społeczne, podkreśla siłę podstawowych wartości, w tym chrześcijańskich, praw człowieka, demokracji, gospodarki rynkowej, sprawiedliwości społecznej, czy szacunku do przyrody. Umożliwia i wspiera rozwój podmiotowości społecznej. Wytwarza samorządność i autonomię.