Rodzaje specjacji Specjacja allopatryczna, gdy populacje dzieli bariera geograficznaPrzykładem bariery geograficznej może być oderwanie się masy lądowej w wyniku dryfu kontynentalnego, wypiętrzenie się pasma górskiego, lub przypadkowe zasiedlenie niedostępnej wyspy na morzu. Specjacja perypatryczna, odmianą specjacji allopatrycznej jest sytuacja, w której niewielka peryferyjna populacja danego gatunku zostanie oddzielona barierą geograficzną. Niewielki rozmiar tej populacji wzmaga działania dryfu genetycznego (efekt założyciela). Koncepcję tę zaproponował Ernst Mayr, znalazła ona rozwinięcie w koncepcji punktualizmu. Specjacja parapatryczna występuje gdy jedna z populacji danego gatunku zajmuje względnie nową niszę, albo gdy gatunek zasiedla duże obszary, które jednak nie są jednoznacznie izolowane, jak w specjacji allopatrycznej. Izolująco oddziałuje tu więc sam dystans i odmienność nowej niszy. Specjacja sympatryczna, gdy populacje współwystępują (nie dzieli ich bariera geograficzna), ale zaczynają się różnicować ze względu na specjalizację pokarmową, zwłaszcza gdy towarzyszy temu działanie silnego doboru rozrywającego, np. gdy dany gatunek może polować zarówno na zwierzęta lądowe jak i morskie, to osobniki wyspecjalizowane w jednym typie pokarmu będą miały przewagę.