Terytorium Region utożsamiany jest z przedrozbiorowym powiatem kcyńskim (częścią województwa kaliskiego, a od 1768 roku gnieźnieńskiego). Pałuki na północy graniczą z Krajną, a na wschodzie z Kujawami. Obie te krainy historyczne oddziela rzeka Noteć. Na południu region sąsiaduje z ziemią kaliską, którą oddziela Jezioro Chomiąskie, Jezioro Gąsawskie oraz rzeka Wełna począwszy od Jeziora Rogowskiego, zaś na zachodzie z ziemią poznańską, które oddziela (w przybliżeniu) rzeki: Rudka, Tyśmienica (Dymnica) oraz Margoninka.
Historia Na obszarze, który później wyodrębnił się pod nazwą Pałuki, istniały w czasach przedpaństwowych grody obronne, spośród których najbardziej znane są w Łeknie i Biskupinie. W czasach panowania Bolesława Chrobrego głównym grodem na tym obszarze było Łekno, w którym powstał jeden z najstarszych kościołów w Wielkopolsce (rotunda)Andrzej M. Wyrwa, Grody na stanowisku Ł3 w Łeknie i ich chronologia, w: Studia i materiały do dziejów Pałuk, tom VI, Warszawa 2006, ;