Wapienne, porowate podłoże powoduje, że woda płynie tylko głównym dnem doliny, boczne wąwozy są zazwyczaj suche, woda pojawia się w nich tylko podczas wiosennych roztopów i po większych opadach atmosferycznych. Przy wylocie wąwozu Stradlina wypływa duże Źródło Bażana. Na dnie dolnej części doliny można obserwować występowanie martwicy wapiennej. Wapienne podłoże jest też przyczyną występowania w dolinie wielu jaskiń i schronisk. M.in. są to: Jaskinia Racławicka, Jaskinia Beczkowa, Jaskinia Żarska, Jaskinia Żarska Górna, Jaskinia bez Nazwy, Schronisko Żarskie Pierwsze, Schronisko Żarskie Drugie, Schronisko Żarskie Trzecie, Schronisko Żarskie Czwarte i Schronisko Żarskie Małe.
Dolina Racławki ma znaczenie gospodarcze, historyczne, turystyczne, przyrodnicze i rekreacyjne. W dolnej jej części, poniżej rezerwatu przyrody, znajduje się Kopalnia Odkrywkowa Dolomitu Dubie. Eksploatuje się w niej najstarsze w krakowskim regionie dolomity pochodzące z górnego dewonu. Dawniej eksploatowano też marmury, pozostałością tych dawnych eksploatacji są nieczynne kamieniołomy (m.in. Łom Hrabski, Kamieniołom Karmelicka Góra i dwa kamieniołomy Dębnik). Istniejący w dolinie rezerwat przyrody jest największym rezerwatem w województwie małopolskim. Na wzgórzu Zamczysko odkryto resztki średniowiecznej budowli obronnej w Dubiu.