Placem prócz tramwajów kursują autobusy na zlecenie ZTM. Po jej północnej stronie znajduje się przystanek autobusowy Katowice Plac Wolności, a na wlocie z ulicy 3 Maja tramwajowy o tej samej nazwie. Dodatkowo przystanek znajduje się na ulicy Gliwickiej tuż przy skrzyżowaniu z placem Wolności – Katowice Sobieskiego.
Na placu Wolności siedzibę mają m.in.: Sąd Rejonowy Katowice-Zachód w Katowicach, Urząd Stanu Cywilnego w Katowicach, Izba Rzemieślnicza oraz Małej i Średniej Przedsiębiorczości w Katowicach, a także kluby muzyczne i puby czy placówki opieki zdrowotnej.
Historia Rys historyczny mały|Fragment planu Katowic z 1872 roku; widoczna projektowana wówczas zabudowa i parcelacja wokół placu (oznaczonego na planie jako Marktplatz) oraz oznaczenie lokalizacji tymczasowego kościoła przy wylocie późniejszej ulicy Sokolskiej
Plac Wolności jest jednym z najstarszych obszarów w mieście. Został wytyczony na bazie opracowanego w 1856 roku planu rozwoju przestrzennego Katowic autorstwa Heinricha Moritza Augusta Nottebohma. Był on początkowo niezagospodarowany i nie miał nazwy. Sytuowany był na głównej osi miejskiej, wyznaczanej współcześnie przez ulicę 3 Maja, Rynek i ulicę Warszawską. Plac zachował wytyczony wtedy plan sześcioboku.