Stał się dzięki temu wróżbitą, ale również uzdrawiającym chorych lekarzem-kapłanem, znającym się na ziołach i magii.
Neleus i Fylakos Wraz z bratem Biasem Melampus opuścił ojczystą Tesalię, odwiedzając krewnego Neleusa w Messenii. Spotkali tam córkę Neleusa zwaną Pero. Bias zakochał się w niej.
Melampus wykorzystał swój dar nie dla własnego dobra, ale dla swego zakochanego brata Biasa. By posiąść dziewczynę, musiał Bias ukraść stado Fylakosa czy też jego syna Ifiklosa. Takiego to prezentu ślubnego zażyczył sobie Neleus, jako że jego urodziwa córka miała wielu zalotników. Stado to pasło się w Tesalii, w Fylake. Nie było to zadanie łatwe, gdyż trzody strzegł dziki pies, który nigdy nie spał. Żadnemu człowiekowi ani też innemu zwierzęciu nie udawało się doń zbliżyć. Bias nie potrafił samodzielnie wypełnić próby postawionej przed nim przez Neleusa. Poprosił o pomoc brata. Melampus zgodził się, pomimo że znał skutki. Jako wieszczek przepowiedział, że zostanie schwytany i na rok uwięziony. Pomimo tego Melampus udał się po stado. Kiedy próbował je skraść, schwytano go na gorącym uczynku, w efekcie czego wpadł w niewolę u Fylakosa, na której przebywał przez rok. Więziony w celi czy też w szałasie dalej korzystał z wężowego daru. Usłyszał po roku, jak dwa czerwie rozmawiają ze sobą na temat spróchniałych belek budujących jego celę.