thumb|Łysenko (z lewej, przy mikrofonach) przemawiający na Kremlu w 1935. Za nim, w głębi (od lewej) Stanisław Kosior, Anastas Mikojan, Andriej Andriejew i Józef Stalin. Łysenkizm – ogół pseudonaukowych teorii i poglądów, których autorem był Trofim Łysenko. Istotą łysenkizmu było zaprzeczenie istnienia genów i uznanie dziedzicznej zmienności środowiskowej za główny czynnik przystosowawczy. Przez zwolenników łysenkizm określany był jako „nowa biologia” lub „twórczy darwinizm radziecki”. „Nowa biologia” była „jedynie słusznym” kierunkiem w biologii, który zdobył akceptacje KPZR, komunistycznych partii Bloku Wschodniego i niepodzielnie panował w naukach przyrodniczych od 1948 do prawie 1965 r.
Współcześnie termin „neołysenkizm” bywa używany przez zwolenników poglądu, że istotne różnice między ludźmi (np. inteligencja) są w dużej mierze zdeterminowane genetycznie i skorelowane z cechami rasowymiDavis, Bernard. „Neo-Lysenkoism, IQ, and the press.” The Public Interest, 74 (1983) 41-59., na określenie biologów takich jak Leon Kamin, Richard Lewontin, Stephen Jay Gould i Barry Mehler, reprezentujących pogląd przeciwny.