Pod wpływem procesów diagenezy i lityfikacji piasek może przejść w skałę osadową zwięzłą, nazywaną piaskowcem, a w przypadku piasków kwarcowych następnie wskutek metamorfizmu w kwarcyt.

Piasek do celów gospodarczych wydobywany jest metodą odkrywkową w kopalniach zwanych piaskowniami (i żwirowniami), jest również pozyskiwany przy pogłębianiu rzek, kanałów żeglugowych na obszarach jezior i mórz itp.

Wykorzystywany jest m.in. do wyrobu szkła, a w budownictwie jako składnik betonu, zapraw murarskich, tynków.

Typy piasku Pod względem składu mineralnego wyróżnia się piaski: kwarcowe (główny składnik: kwarc – SiO2) (najpowszechniejsze ze względu na stosunkowo dużą odporność chemiczną i fizyczną kwarcu) wapienne lub węglanowe (główny składnik: kalcyt, rzadziej aragonit – minerały CaCO3) polimineralne (różne minerały, np. produkty wietrzenia innych skał) wulkaniczne (główny składnik: pyły i popioły wulkaniczne, okruchy szkliwa) Oprócz tego, w piaskach znajdować się mogą domieszki miki (łyszczyków), chlorytów, glaukonitu, węgla, substancji humusowych itp.