W ruchu oporu działał Jan Imach, który był działaczem PPS-WRN i komendantem obwodu Armii Krajowej. Znanym działaczem PPR i członkiem KRN był Witold Wyspiański. Z kolei absolwent, poeta Wacław Stacherski, zorganizował na terenie Zagłębia dywersyjno-sabotażowy Związek Odwetu i kierował katowickim inspektoratem AK.
Już 1 lutego 1945 r., zaledwie kilka dni po wyzwoleniu Sosnowca spod okupacji hitlerowskiej, szkoła wznowiła nauczanie. Na jej czele stanął ponownie Antoni Ledwos. Po likwidacji przedwojennych szkół prywatnych, Prywatne Gimnazjum Męskie im. Stanisława Wyspiańskiego (z jego własnym budynkiem przy ul. Dziewiczej) stało się w 1945 r. filią „Prusa” – ostatecznego wcielenia dokonano w 1948 r. W ten sposób „Prus” przejął także tradycje „Wyspiańskiego” ze Starego Sosnowca. W pierwszych latach po wyzwoleniu szkoła zachowała nazwę i formę kształcenia sprzed wojny. Od roku szkolnego 1948/1949 w wyniku reformy oświaty wprowadzono jedenastoletni tok nauczania, w związku z czym „Prus” stał się czteroletnim liceum. Po przeprowadzce na Stary Sosnowiec zmieniono nazwę szkoły na Szkołę Ogólnokształcącą Męską stopnia licealnego im. Bolesława Prusa przy ul. Dziewiczej. Z czasem w dokumentacji pojawia się kolejna nazwa szkoły: IV Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Prusa.