1 Korpus Zmechanizowany (1 KZ) – związek operacyjno-taktyczny Sił Zbrojnych PRL.
Formowanie Na podstawie rozkazu Nr 0044/Org. ministra obrony narodowej z dnia 17 maja 1951 roku 1 Korpus Pancerny, w terminie do dnia 1 grudnia 1952 roku, został przeformowany w 1 Korpus Zmechanizowany.
1 Korpus Zmechanizowany podporządkowany był Dowództwu Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Na wypadek wojny korpus podlegał bezpośrednio pod dowództwo Frontu Nadmorskiego tworząc wraz z 2 Korpusem Zmechanizowanym zgrupowanie wojsk szybkich.
Na podstawie rozkazu Nr 0075/Org. ministra obrony narodowej z dnia 14 listopada 1955 roku Dowództwo 1 KZ zostało przeformowane, w terminie do dnia 20 grudnia 1955 roku, w Dowództwo 1 Korpusu Pancernego. Jednocześnie, na podstawie rozkazu Nr 0058/Org. ministra obrony narodowej z dnia 19 września 1955 roku, ze składu korpusu została wyłączona 8 DZ, a w jej miejsce włączona 20 DZ.