Proces twórczy podlega ścisłej kontroli.
Color field painting reprezentowali: Helen Frankenthaler, Mark Rothko, Clyfford Still i Barnett Newman.
Mimo wspomnianej niejednorodności wewnątrz ruchu, jego reprezentantów cechowały pewne podobieństwa. Było to zamiłowanie do dużych płócien, nacisk na płaskość, podejście „całościowe” – traktujące wszystkie fragmenty płótna z równą uwagą, bez skupiania się na części centralnej z pominięciem krawędzi.
Ekspresjonizm abstrakcyjny, jako pierwszy oryginalnie amerykański nurt w sztuce, ukazał światu żywotność i kreatywność Ameryki lat po II wojnie światowej. Zwrócił też uwagę na jej potrzebę i umiejętność rozwoju w sensie estetycznym, niezależnie od europejskich standardów. Powszechną akceptację na arenie międzynarodowej zyskał w latach pięćdziesiątych XX wieku; jego europejską odmianą jest informel, termin ukuty przez Michela Tapiégo w 1952 roku.
Kanadyjski artysta, Jean-Paul Riopelle wprowadził ekspresjonizm abstrakcyjny w Paryżu w latach 50. W latach 60.