Przygodę ze szczypiorniakiem rozpoczął w wieku 11 lat w drużynie juniorów Stali Zawadzkie, a jego pierwszym szkoleniowcem był Jerzy Piechula, nauczyciel wychowania fizycznego. Na pozycji bramkarza zagrał w półfinale mistrzostw Polski juniorów, gdzie po raz pierwszy zobaczyli go opiekunowie reprezentacji juniorskiej. Szybko dostał powołanie do tej kadry, a następnie zadebiutował w młodzieżówce.
Klubowa Jako że był niezwykle pracowity, miał talent i robił znaczne postępy szybko znalazł się w kadrze zespołu seniorskiego swojego klubu, do której to wprowadzał go jego ojciec Kazimierz. W 1996 trafił do Gwardii (WKW) Opole, gdzie ściągnął go i trenował Antoni Przybecki. Po roku – mając 19 lat – przeszedł do Hutnika Kraków i w jego barwach zadebiutował w polskiej ekstraklasie. Do Krakowa wyjechał tuż po ukończeniu szkoły, bo w Zawadzkiem nie mógł znaleźć pracy. Jednak tamtejszy klub popadł w tarapaty finansowe i w 1999 przestał istnieć, a Szmal został bez pracodawcy.