Oficerowie polityczni (polityczno-wychowawczy) pełnili obowiązki w pięciu zasadniczych pionach: organizacyjnym – zastępcy dowódców ds. politycznych różnych szczebli dowodzenia, instruktorzy organizacyjni (planowanie i organizacja przedsięwzięć) szkoleniowo-wychowawczym – instruktorzy i lektorzy prowadzący tzw. szkolenie polityczne z oficerami, chorążymi i podoficerami (zajęcia z: etyki, wiedzy obywatelskiej, historii Polski, historii wojskowości, w tym konfliktów wojennych, prawa wojennego itp.). Szkolenie polityczne z żołnierzami służby zasadniczej prowadzili dowódcy pododdziałów (kompanii, plutonów) kulturalno-oświatowym – kierownicy klubów oficerskich i żołnierskich, kierownicy bibliotek, instruktorzy kulturalno-oświatowi partyjnym (1948–1990) – instruktorzy komitetów partyjnych dywizji i okręgów pełniący funkcje administracyjne – członkami władz partyjnych byli żołnierze z wyboru, w tym dowódcy różnych szczebli, oficerowie sztabów, chorążowie i podoficerowie, młodzieżowym (1948–1990) – instruktorzy rad młodzieżowych pułków, dywizji i okręgów wojskowych sprawujący opiekę nad działalnością organizacji młodzieżowej