Zygmunt Świechowski zwraca uwagę, że nie zachował się żaden dokument poświadczający czas rozpoczęcia czy zakończenia budowy kolegiaty. Tylko na podstawie wprowadzenia wspólnot kolegiackich oraz w oparciu o możliwość datowania określonych form detalu architektonicznego można przypuszczać, że czas wznoszenia kolegiaty przypadł na drugą ćwierć XII w. i przeciągnął się nieco poza połowę tego stulecia. Wybudowana w stylu romańskim świątynia zawiera wiele elementów gotyku oraz późniejsze renesansowe i barokowe szczegóły.
Zygmunt Gloger w opisie diecezji lubuskiej, wspomniał również o Opatowie: ... biskupi zaś lubuscy ustąpili do Polski z zamiarem apostołowania na Rusi. Henryk Brodaty, zarządzający dzielnicą krakowską i sandomierską, osiedlił ich w Sandomierskim, gdzie dano im opactwo Opatowskie po Cystersach, dawniej zaś posiadali już dobra Biskupice (Koprzywnica?) pod Sandomierzem, których nazwa stąd właśnie pochodziła, że do biskupów (lubuskich) należały.