starszy brat wojewody mińskiego Jana Augusta (ojca Józefa Jerzego Hylzena), Jadwigi Karoliny za Janem Franciszkiem Szadurskim (rodziców Jana Szadurskiego męża kasztelanki inflanckiej Doroty Niemirowicz-Szczytt) i Eleonory za Samuelem Sołtanem (rodziców Teodory Sołtan za wojewodą Jerzym Stanisławem Sapiehą)Hilzenowie v. Hylzenowie v. Hülzenowie h. własnego, [w:] A. Boniecki, Herbarz polski, T. 7, s. 278..
Obrał stan duchowny. Został mianowany proboszczem katedry inflanckiej w Dyneburgu. 11 października 1738 wybrany kanclerzem kapituły wileńskiej (instalowany 7 kwietnia roku 1739). Z poparciem Sapiehów jako rejent kancelarii królewskiej (od roku 1738) został 10 czerwca 1740 pisarzem wielkim litewskim. Im też zawdzięczał, po śmierci biskupa B. Gosiewskiego, prekanonizowanie 10 maja roku 1745 (Rzym) oraz wyniesienie 13 lutego 1746 (Warszawa) na biskupstwo smoleńskie. W roku 1749 otrzymał dodatkowo probostwo świeckie (Prusy), a następnie probostwo w Wieliżu. W 1758 oddał zarząd diecezji koadiutorowi Gabrielowi Wodzińskiemu, a 17 lipca 1763 zrezygnował z biskupstwa. W 1759 został kawalerem Orderu Orła Białego.
Twórczość Był autorem, tłumaczem i kompilatorem wielu dzieł religijnych.