thumb|Rekonstrukcja wnętrza typowego domu thumb|Kobieca figurka z Çatalhöyük (Turcja), neolit (ok. 5500-6000 p.n.e.), obecnie w Muzeum Cywilizacji Anatolijskich w Ankarze Çatalhöyük (wym. [] – rozdwojone wzgórze), Çatal Höyük, Çatal Hüyük bądź Catal Hüyück – stanowisko archeologiczne neolitu położone na południowy wschód od miasta Konya w Anatolii w centralnej Turcji. Uznaje się je za największe znane bliskowschodnie stanowisko neolitu. W 2012 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia badań archeologicznych stanowiska Osada rozłożona na dwóch wzgórzach, oddzielonych doliną rzeki została odkryta pod koniec lat 50. XX wieku, a w latach 1961–1965, w czterech kampaniach archeolodzy angielscy pod kierownictwem Jamesa Mellaarta prowadzili tam wykopaliskaKlaus Schmidt: Budowniczowie pierwszych świątyń, PIW, Warszawa 2006, s. 49, 55, . Odsłonięto 14 warstw budowlanych pochodzących z okresu pomiędzy ok. 6250 a 5400 p.n.e. Wszystkie odkryte warstwy zawierały ceramikę. Badaczom nie udało się jednak odkryć poziomu calca i domniemuje się, że znajdują się jeszcze starsze ślady osadnictwa preceramicznego. Wykopaliska z lat 60.