Badacze podkreślają również różne pojmowanie terminu „zabytek”, a także istnienie pokrewnych pojęć określających wytwory człowieka mogące podlegać ochronie, konserwacji i restauracji: „dzieła sztuki”, „dobra kultury” oraz „dziedzictwa kultury”. W związku z tym granice między tymi pojęciami są płynne, a ich zakresy znaczeniowe często nachodzą na siebie.
Konserwacją i restauracją zabytków zajmują się dwie dziedziny naukowe.
Pierwszą z nich jest konserwacja i restauracja dzieł sztuki, która po ograniczeniu liczby dyscyplin naukowych w 2018 r., razem ze sztukami plastycznymi tworzy dyscyplinę „sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki”, należącą do dziedziny sztukiRozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych () (uznane za uchylone).. Poddawane konserwacji dzieła sztuki najczęściej są również zabytkami, jednak nie zawsze nimi muszą być, jak ma to miejsce w przypadku konserwacji sztuki współczesnej.