Niewątpliwie pod koniec IV wieku Protobułgarzy pojawili się na stepach nadczarnomorskich i u boku Hunów w różnych rejonach Europy środkowej.

Wczesne dzieje Protobułgarów Pierwsze wzmianki Nazwa Bułgar pochodzi od tureckiego bulgha – „mieszać się” i wskazuje na złożoność rasową Protobułgarów, stanowiących raczej federację plemion, niż jedno plemię. Słowo Bułgar jest nazwą utworzoną przez ludy sąsiadujące z Protobułgarami, oni sami nazywali siebie Ogurami. Po raz pierwszy nazwa etniczna Bułgarzy pojawia się w 354 roku.

Najstarsze informacje na temat Protobułgarów dotyczą Armenii za panowania króla Waharszaka, to jest z końca IV wieku. W historii Armenii, której autorstwo przypisywane jest Mojżeszowi Choreńskiemu (VIII-IX wiek), znajduje się informacja o plemieniu protobułgarskim, które osiadło w tym czasie w Armenii. Według autora księgi od imienia wodza protobułgarskiego Wkhundura Wunda nadano nazwę regionowi Wanand. Na innym miejscu ten sam autor napisał o zamieszkach plemiennych w północnym Kaukazie, w wyniku których wielu Protobułgarów oderwało się od sprzymierzonych z nimi plemion i wyemigrowało na żyźniejsze tereny na południe od Kogh.