Europejski Instytut Uniwersytecki we Florencji (European University Institute – EUI, również Uniwersytet Unii Europejskiej) jest organizacją międzynarodową, założoną na mocy specjalnej Konwencji w 1972 roku przez kraje członkowskie Wspólnot Europejskich. Celem tej unikatowej jednostki naukowej jest kształcenie na poziomie doktoranckim i podoktoranckim oraz prowadzenie zaawansowanych badań naukowych w dziedzinach z zakresu humanistyki i nauk społecznych, które są szczególnie ważne dla rozwoju Europy. Jest to uczelnia wielojęzyczna, podstawowymi językami wykładowymi są angielski i francuski.
Instytut prowadzi badania w zakresie historii, prawa, ekonomii oraz nauk politycznych i społecznych. Kadra naukowa oraz studenci rekrutują się ze wszystkich krajów Unii Europejskiej oraz spoza niej.
W chwili obecnej stronami Konwencji jest dwadzieścia państw członkowskich Unii Europejskiej, a od września 2013 roku jej prezydentem jest profesor Joseph H. H. Weiler, prawnik polskiego pochodzenia.