thumb|left|Budynek dawnej wagi miejskiej thumb|Budynek jatek miejskich Osada miejska powstała na początku XIX w. (ok. 1816), a jej założycielem był Rafał Bratoszewski herbu Sulima, który ufundował także miejscową parafię katolicką pw. św. Rafała Archanioła. W 1820 Rajmund Rembieliński nazwał Aleksandrów Łódzki „jednym z lepszych w Polsce miasteczek”. Twórcą planu urbanistycznego nowej osady był Austriak Bernard Schuttenbach. Bratoszewski nadał swemu miasteczku nazwę ku czci ówcześnie panującego cesarza Rosji i króla Polski – Aleksandra I, co pomogło w uzyskaniu dla niego w 1822 roku praw miejskich. Po śmierci Bratoszewskiego w 1824 roku właścicielami miasta została rodzina Kossowskich herbu Dołęga. Po 1832 roku miasteczko zaczęło gospodarczo podupadać, nie wytrzymując konkurencji sąsiednich ośrodków włókienniczych – Łodzi, Zgierza i Pabianic.
Miasto prywatne Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie zgierskim, obwodzie łęczyckim województwa mazowieckiegoTabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 2..