Zajmował się zagadnieniami edukacji, a z czasem kwestiami aktywności fizycznej w pracy nauczyciela gimnastyki, zbierając i opracowując ćwiczenia gimnastyczne. W 1793 roku wydał pracę Gymnastik für die Jugend ze zbiorem ćwiczeń fizycznych, która została przetłumaczona na duński, angielski, francuski, holenderski, włoski i grecki. Następnie opublikował prace na temat gier i zabaw (1796) oraz pływania (1798), które również cieszyły się wielkim zainteresowaniem. Zajmował się także zagadnieniami nauczana geografii, walcząc z utartymi metodami zorientowanymi na nauczanie granic państwowych i propagując bardziej kompleksowe nauczanie. Od 1800 roku był redaktorem pisma Bibliothek für Pädagogik, Schulwesen und die gesammte pädagogische Litteratur Deutschlands, które przez kolejne 20 lat ukazywało się pod różnymi tytułami.
Największe zasługi GutsMuths ma na polu promocji wychowania fizycznego. Uznawany jest za jednego z najważniejszych pionierów i autorów ćwiczeń fizycznych w historii edukacji.
GutsMuths zmarł 21 maja 1839 roku w Ibenhain bei Schnepfenthal.