Większość zakonów kontemplacyjnych w Kościele katolickim powstała na początku średniowiecza, choć później też powstały tego rodzaju zakony. W X i XI wieku wszyscy mnisi Zachodu żyli według reguły świętego Benedykta, lecz widoczne były różnice pomiędzy poszczególnymi opactwami, reguła zakonna dostosowywana była do praw zwyczajowych, które decydowały o codziennym życiu mnichów, a także do istniejących warunków lokalnych. Główne jednak zasady reguły pozostawały niezmienianie. W średniowieczu życie klasztorne utożsamiane było z tym, co dobre i podniosłe, a modlitwa za murami klasztoru miała bezpośrednio łączyć ze Stwórcą. Mnisi najbardziej pragnęli bliskości z Bogiem i ojczyzny niebieskiej, dlatego poprzez ascezę i pokorę starali się osiągnąć życie anielskie, dalekie od grzechu i pokus.
Do zakonów kontemplacyjnych Kościoła katolickiego zaliczają się m.in.:
anuncjatki bazylianie benedyktyni benedyktynki betlejemici betlejemitki cystersi cysterki dominikanki klauzurowe hieronimici hieronimitki kameduli kamedułki karmelici karmelitanki bose kartuzi kartuzki klaryski klaryski kapucynki Mali Bracia od Jezusa i Małe Siostry Jezusa Monastyczne Wspólnoty Jerozolimskie (mnisi i mniszki) norbertanie norbertanki paulini redemptorystki trapiści trapistki wizytki