Latarnia czarnoksięska. Obrazy naszych czasów – powieść społeczno-obyczajowa Józefa Ignacego Kraszewskiego, napisana w tzw. wołyńskim okresie jego życia i opublikowana w latach 1843–1844.
Ujęta łącznie w 8 tomach powieść podzielona jest na dwie części: pierwszą, której akcja toczy się na Wołyniu oraz drugą, która rozgrywa się w Warszawie. Bohaterem obydwu części jest Stanisław, w pierwszej – jako młody człowiek, przybywający z zagranicy do wuja na kresy i wraz z nim poznający ówczesny Wołyń, a w następnej – jako człowiek żonaty i stateczny, który znudzony opuszcza dom na Wołyniu udając się do Warszawy.
Znaczenie tytułu W przedmowie do drugiego wydania powieści (1872) autor wyjaśniał: „Latarnia czarnoksięska, jak sam tytuł wskazuje, miała być w myśli autora wiernym obrazem Wołynia około roku 1842. Celem jej było typy wybitniejsze, stosunki miejscowe, życie i prądy odwzorować wiernie, nie schodząc nigdy do fotografii żywych wzorów i unikając osobistości”Cyt. za Wincenty Danek, Józef Ignacy Kraszewski, Warszawa 1973, s. 192-193..