Zachodnia nawa ucieleśniała władzę państwową i świętość osoby władcySztuka romańska, red. R. Toman, 2004, s. 36.. Chór od strony wschodniej był zamykany apsydą, z czasem zaczęto analogicznie zamykać chór zachodni i w efekcie kościoły zyskały plan dwubiegunowy. Model ten przetrwał do czasów późniejszych – chętnie stosowano go w czasach ottońskich. Główną nawę kryto stropem bądź zostawiano odkrytą więźbę dachową, a sklepienia stosowano w nawach bocznych i kryptach. Krypty, usytuowane zazwyczaj pod ołtarzem głównym, przez co podwyższeniu ulegała część prezbiterium, służyły jako miejsce pochówku i kultu relikwii świętych. Wnętrza kościołów zdobiono freskami i mozaikami.
Dziś znane są głównie z odkopanych fundamentów i rekonstrukcji. Do najważniejszych założeń bazylikowych należą: kościół w Centuli (obecnie Saint-Riquier, niezachowany) z lat 790–799, gdzie po raz pierwszy zastosowano westwerk, kościół w opactwie Corvey (Korbei) k. Höxter z najstarszym zachowanym karolińskim westwerkiem, wybudowany w latach 873–885, kościół opacki w Fuldzie z lat 791–819 z potężnym transeptem zachodnim.