Tradycyjne sformułowanie prawa zachowania masy, które odegrało bardzo ważną rolę w rozwoju fizyki i chemii, mówi, że jeżeli układ fizyczny nie wymienia materii (tzn. cząstek o niezerowej masie spoczynkowej) z otoczeniem (czyli jest układem zamkniętym, choć niekoniecznie izolowanym), to masa (spoczynkowa) materii układu uczestniczącej w dowolnym procesie fizycznym lub chemicznym pozostaje stała, a suma mas produktów jest równa sumie mas substratów (masa jest addytywna). Jednak zgodnie z koncepcją równoważności masy i energii (stanowiącą część szczególnej teorii względności Einsteina) wymiana przez układ energii z otoczeniem (układ nieizolowany) powoduje zmianę masy (spoczynkowej) układu, a suma mas spoczynkowych produktów nie jest równa sumie mas spoczynkowych substratów (masa spoczynkowa nie jest addytywna), nawet w układzie izolowanym (nie wymieniającym energii). Masa spoczynkowa układu nieizolowanego nie jest więc zachowana, a nawet w układzie izolowanym nie jest zachowana suma mas spoczynkowych składników układu. Ta zależność staje się bardzo widoczna w reakcjach jądrowych. Natomiast jest zachowana zarówno całkowita masa spoczynkowa układu izolowanego, jak i jego całkowita energia.