Fanatyzm religijny – zjawisko określane przez ślepą wiarę i bezgraniczne zaufanie wyznawców w doktryny danej religii, przy czym towarzyszy im brak poczucia rzeczywistości. Taki fanatyzm często prowadzi do prześladowań heretyków przez skrajnych czcicieli. Fanatyka charakteryzuje zapał w działaniach, jednokierunkowe zdeterminowanie, a także brak powściągliwości i emocjonalnego opanowania.
Fanatyzm religijny jest źródłem konfliktów między grupami społecznymi, który związany jest z kształtowaniem tożsamości człowieka, jego kompetencjami międzykulturowymi oraz życiem we wspólnocie w społeczeństwie wielokulturowym. Jednym z ekstremalnych form tego zjawiska jest terroryzm islamski, który w XXI wieku odcisnął tragiczne piętno w kulturze Zachodu.
W historii Polski Katolicyzm a judaizm
Kwestia religii i kultury żydowskiej jest w Polsce obecna niemal od początków państwowości. Na obsesyjną często świadomość Polaków zagrożenia ze strony Żydów składały się na przestrzeni wieków, oprócz religijnej, trzy inne sfery: obyczajowo-kulturowa, ekonomiczna oraz polityczna. W XI wieku fanatyzm religijny, który towarzyszył wyprawom krzyżowym spowodował, że Żydzi rozpoczęli aktywne osiedlanie się na ziemiach polskich.