Działanie Głównym celem Instytutu jest rozwijanie prawa międzynarodowego. Jako organizacja prywatna, nie może interweniować bezpośrednio w miejscach międzynarodowych konfliktów. Sesje Instytutu odbywają się co 2 lata (do 1957 r. czasami co rok) (ang.). Między sesjami pracują różne komisje tematyczne, które badają tematy wskazane przez zgromadzenie plenarne członków Instytutu oraz przygotowują rezolucje na kolejną sesję. Po uchwaleniu rezolucji podczas sesji Instytutu, są one przekazywane do wiadomości publicznej, w tym do wiadomości rządów państw. Rezolucje nie mają mocy prawnie wiążącej, niemniej mają silny wpływ na stanowiska rządów, decyzje parlamentów oraz opinię publiczną.
Dziełem Instytutu jest Podręcznik Oksfordski zasad wojny (1880)The Laws of War on Land, Manual published by the Institute of International Law (Oxford Manual), Adopted by the Instutute of International Law at Oxford, September 9, 1880, wykorzystany przy układaniu regulaminu wojny na I i II konferencji haskiej.