thumb|300px|Karykatura Jamesa Gillraya dotycząca szczepienia wirusem krowianki. U osób przyjmujących szczepionkę powstają „krowie przydatki” na ciele. Krowianka (łac. variola vaccinia) – wirusowa choroba zakaźna występująca u bydła domowego i świń wywoływana przez wirusa krowianki (VACV, poxvirus officinale, występuje endemicznie w Eurazji), wirusa ospy krów (CPXV, poxvirus bovis) lub wirusa ospy kotów (u ludzi), należące do rodziny Orthopoxvirus. Wirus krowianki o niewyjaśnionym pochodzeniu używany był do szczepień przeciwko ospie prawdziwej. Pierwszego szczepienia dokonał angielski lekarz – Edward Jenner, który użył wirusa ospy krów.
Objawy Okres inkubacji u krów wynosi od 4 do 8 dni, natomiast u świń 2 dni. Bydło domowe – objawy są podobne do objawów ospy krów. Dotyczą one głównie wymienia i mają postać zmian skórnych. Choroba trwa od 4 do 6 tygodni. Kończy się wyzdrowieniem. Świnie – u świń, zwłaszcza zaś u prosiąt występują zmiany na skórze.
Zachorowania u ludzi (zoonoza)
Człowiek choruje rzadko, dotychczas opisano około 150 zachorowań.