W początku XX wieku sprawa przynależności narodowościowej nabrała wymiaru politycznego w związku z walką orientacji narodowo-politycznych wśród Rusinów. W marcu 2008 rada obwodu zakarpackiego uznała, że istnieje narodowość rusińska, zgodnie z tym postanowieniem Rusini są oficjalną mniejszością narodową. Mimo tego wielu Ukraińców nadal uważa Rusinów (podobnie jak Hucułów) za jedną z grup etnicznych wewnątrz narodu ukraińskiego. Poza obwodem zakarpackim Rusini jako mniejszość narodowa uznawani są w 22 krajach świata. W Stanach Zjednoczonych działa m.in. Rusińska Bizantyjska Metropolia Katolicka.
Podczas referendum dotyczącego niepodległości Ukrainy 1 grudnia 1991, ponad 78% mieszkańców Zakarpacia głosowało za autonomią w obrębie Ukrainy. W następstwie niewywiązania się rządu w Kijowie wobec zobowiązań grudniowego referendum, w maju 1993 liderzy karpatorusińscy utworzyli Tymczasowy Rząd Podkarpackiej Rusi z 51-osobowym parlamentem, którego premierem został Iwan Turjanica. Po utworzeniu zgłosił on oficjalną deklarację przystąpienia do Wspólnoty Niepodległych Państw. Rząd prof. Iwana Turjanicy został zdelegalizowany przez władze ukraińskie latem 1994.