Wraz z powstawaniem społeczności, miast i państw zmieniały się warunki praktykowania muzyki oraz społeczne role wykonawców. W Mezopotamii, Egipcie, , Chinach, Grecji i innych dawnych cywilizacjach muzykę wykorzystywano w kulcie, ceremoniale władzy, teatrze, wychowaniu i ; powstawały także systemy teoretyczne, klasyfikacje instrumentów i sposoby zapisywania wybranych cech muzyki. Wiele repertuarów było jednak przekazywanych ustnie, a zachowane źródła nie dokumentują wszystkich grup społecznych i regionów w równym stopniu. Poszczególne kultury odmiennie ujmowały też relacje między śpiewem, grą instrumentalną, tańcem, , obrzędem i teatrem, dlatego ich dziejów nie można opisywać wyłącznie za pomocą kategorii ukształtowanych w Europie.

Od VI do XV wieku w wielu częściach świata rozwijały się odrębne tradycje dworskie, , miejskie i wspólnotowe. W Europie łacińskiej kształtowały się repertuary chorałowe, notacja i wielogłosowość, lecz równolegle rozwijały się i teoretyczne właściwe oraz licznym państwom Azji. Między XVI a XVIII wiekiem druk muzyczny, rozwój opery i publicznego teatru oraz przemiany muzyki instrumentalnej rozszerzały obieg repertuaru europejskiego. Europejskie przemiany nie wyznaczały jednak wspólnej epoki światowej: w innych regionach rozwijały się kultury dworskie, religijne i lokalne o własnych chronologiach.