Obrazują one to, co mówi autor, ponadto ubarwiają tekst, ale nie zawsze muszą wnosić do dzieła coś nowego.
Podział esejów Dzieląc esej na płaszczyźnie treści można wyróżnić: esej publicystyczny esej popularnonaukowy esej literacki Płaszczyzną podziału może być podział ze względu na kompozycję, która może być uporządkowana, bądź sprzeczna z przyjętymi normami literackimi. W tym wypadku rozróżnia się: esej formalny esej nieformalny (personalny) Wyodrębnienia typologiczne można przeprowadzić również ze względu na użyteczność, czyli na możliwe wykorzystanie eseju przez czytelnika: esej odnoszący się do faktów esej interpretująco-wartościujący esej literacki Podział ze względu na sposób wpływania na świadomość odbiorcy, polega na segregacji esejów w taki sposób, w jaki jest traktowany adresat. Mowa jest tutaj o dystansie pomiędzy nim a nadawcą. Wyróżnia się więc: esej przytaczający zjawisko (opisujący) esej analizujący zjawisko (komentujący) esej przekonujący do poglądu (perswazyjny) Ostatnią płaszczyzną podziału eseju jest podział ze względu na funkcje. Wiadomo, że istnieją następujące funkcje tekstów literackich: informatywna, ekspresywna, impresywna, poetycka i fatyczna.