Kiedy w 1585 r. do Lwowa przyjechał prawosławny patriarcha Antiochii Joachim V, ocenił wysoko działalność lwowskiej stauropigii i nadał jej pierwszeństwo przed innymi bractwami na Rusi. Zgodnie z nadanym statutem władze bractwa otrzymały szerokie uprawnienia wobec swoich członków i kleru. Rzeczywistą niezależność bractwa potwierdził przywilej patriarchy Jeremiasza II Tranosa z 1588 r. nadający bractwu lwowskiemu prawa stauropigii, czyli bezpośredniej podległości patriarchatowi konstantynopolitańskiemu. Bractwa prawosławne prowadziły szkoły prawosławne, szpitale. Zrzeszały mieszczan i szlachtę. Po wprowadzeniu unii brzeskiej w 1596 r. stauropigie lwowska i wileńska stały się oparciem dla jej przeciwników.
Historia W 1421 r., na miejscu obecnej cerkwi, stał gotycki kościół, wzniesiony z kamienia i z cegły. W 1527 uległ on zniszczeniu w wielkim pożarze, jaki ogarnął miasto.