thumb|240px|Pneumocystis jiroveci – barwienie toluidyną, preparat uzyskany z popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych
Pneumocystoza (, PCP) – zapalenie płuc wywołane przez grzyba Pneumocystis jiroveci (dawna nazwa Pneumocystis carini, który był klasyfikowany jako pierwotniak), u osób z zaburzeniami odporności komórkowej. Do zakażeń dochodzi drogą wziewną, u chorych na AIDS, białaczki, chłoniaki lub leczonych immunosupresyjnie.
Etiologia
Choroba wywoływana jest przez oportunistyczny pasożytniczy grzyb Pneumocystis jiroveci. Do zarażenia dochodzi przez inhalację cyst pasożyta. Objawy i przebieg thumb|240px|Typowy obraz radiologiczny pneumocystozy Do rozwoju objawów zakażenia dochodzi w przeciągu kilku tygodni od momentu zakażenia. U osób chorych na AIDS okres inkubacji choroby może trwać nawet kilka miesięcy. Zarażenie często wygasa, nie pozostawiając trwałej odporności. Główne objawy to: gorączka kaszel, zwykle suchy duszność.
W rzadkich przypadkach dochodzi do rozsianej pneumocystozy pozapłucnej.