Myśl Michels był przede wszystkim socjologiem polityki. Jego najważniejsza, czytana do dziś praca to Zur Soziologie des Parteiwesens in der modernen Demokratie (1911), w której przeprowadza socjologiczną analizę partii politycznych.
Jego dorobek jest znacznie szerszy. Bibliografia jego prac, sporządzona przez wdowę, Giselę Michels-Lindner, liczy 731 pozycji. W czasie aktywności politycznej napisał dzisiątki artykułów polemicznych i publicystycznych. Opróćz tego zajmował się historią socjaldemokracjii, socjologią moralności, patriotyzmem, kulturą polityczną, porównawczą socjologią klasy robotniczej (niemieckiej i włoskiej).
Żelazne prawo oligarchii
W pracy Zur Soziologie des Parteiwesens in der modernen Demokratie (1911) Michels sformułował tzw. żelazne prawo oligarchii. Zgodnie z nim każda organizacja, niezależnie od tego, czy zorganizowana demokratycznie czy autokratycznie, w końcu zawsze przekształci się w oligarchię. Ze względu na konieczność podziału pracy, oraz czynniki psychologiczne, każda organizacja wytwarza swoje elity, co prowadzi do wytwarzania się hierarchii i ograniczenie możliwość partycypacji mas.