Budowa thumb|right|335px|Diagram klas wzorca Budowniczy Standardowo wzorzec składa się z dwóch podstawowych obiektów. Pierwszy z nich oznaczony jest jako Budowniczy – jego celem jest dostarczenie interfejsu do tworzenia obiektów nazywanych w tym kontekście produktami. Drugim obiektem jest obiekt oznaczony jako Konkretny Budowniczy, a jego celem jest tworzenie konkretnych reprezentacji produktów przy pomocy zaimplementowanego interfejsu Budowniczego. W Konkretnym Budowniczym zawarte są procedury odpowiedzialne za konstrukcje i inicjalizację obiektu. Strukturę wzorca uzupełnia obiekt Kierownika (czasami nazywany także Dyrektorem, Nadzorcą), który zleca konstrukcję produktów poprzez obiekt Budowniczego dbając o to, aby proces konstrukcyjny przebiegał w odpowiedniej kolejności.
thumb|right|335px|Diagram sekwencji wzorca Budowniczy
Dokładny przebieg procesu budowania przedstawia znajdujący się obok diagram sekwencji:
klient używający wzorca konstruuje obiekt budowniczego, klient konstruuje nadzorcę, przekazując mu referencję do obiektu budowniczego, z którego ma korzystać, klient zleca skonstruowanie produktu, nadzorca zleca budowniczemu wykonanie w odpowiedniej kolejności wszystkich czynności niezbędnych do stworzenia produktu, klient pobiera gotowy produkt od budowniczego.