Miesięcznikowate (Menispermaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych. Obejmuje ok. 70 rodzajów z ponad 440 gatunkami. Zwykle są to drewniejące pnącza o liściach dłoniasto unerwionych, kwiatach drobnych. Owocami są jednonasienne pestkowce. Miesięcznikowate występują w ogromnej większości na obszarach niżowych w strefie tropikalnej, poza tym zasięg obejmuje też obszary w strefie klimatu umiarkowanego – wschodnią część Ameryki Północnej i Azji (w strefie umiarkowanej rosną przedstawiciele dwóch rodzajów – Menispermum i Cocculus). Centra zróżnicowania gatunkowego występują w południowo-wschodniej Azji oraz w równikowej Afryce i Ameryce Południowej.
Nazwa naukowa rodziny utworzona została z nazwy rodzaju typowego Menispermum z greckich słów μενε (mene) = księżyc i σπερμα (sperma) = nasiono w nawiązaniu do wygiętego kształtu nasion (charakterystycznych w całej rodzinie).
Morfologia thumb|Jateorhiza palmata thumb|Stephania venosa thumb|Pachygone ovata Pokrój Pnącza, rzadziej krzewy i niskie drzewa. Niemal wszystkie gatunki to rośliny drzewiaste, drewniejące przynajmniej u nasady pędu. Pnącza owijają się w lewo. Wiele pnączy osiąga duże rozmiary sięgając warstwy koron drzew, ale należą tu też rośliny o cienkich pędach (np. Dioscoreophyllum).