Oddalona była o siedem kilometrów na wschód od dawnego miasta, i dwa kilometry od Krzyżowej Góry, gdzie znajdowała się osada staropruska, przy której dawniej miały się zlewać w jedną rzekę, Pisa i Kiermas. Nowe miejsce posiadało korzystniejsze warunki obronne, lepsze ukształtowanie terenu, a jeziora Umląg, Aryc, Pisa, Dobrąg i wzniesienia pokryte puszczą czyniły go bardziej bezpieczniejszym od poprzedniego. Po wykonaniu prac ziemnych, zmieniono bieg rzeki Kiermas, a wybudowanie sztucznego koryta do którego skierowano spiętrzone wody Pisy stworzyło rzeczną wyspę, na której rozpoczęto budowę średniowiecznego grodu. Później w widłach rzeki Pisy powstał za sprawą mnichów staw na dawnych Kapuśniakach.
Nowa lokalizacja grodu, oprócz zalet obronnych miała dodatkowo korzystniejsze warunki gospodarcze. Po raz pierwszy o istnieniu Wartberg w obecnym miejscu dowiadujemy się w 1356 r., z pisma biskupa Jana Stryprocka skierowanego do Kolegiaty w Dobrym Mieście. Zapewne to biskup Stryprock 6 czerwca 1364 r., lokując miasto w obecnym miejscu wyznaczył Henryk z Łajs na zasadźcę. W dniu 4 lipca 1364 r., z rąk biskupa Jana Stryprocka Wartberg nad rzeką Pisą otrzymał prawa miejskie oparte na prawie chełmińskim.
Bibliografia Anna Pospiszyl, Toponimia południowej Warmii. Nazwy miejscowe. Pojezierze, Olsztyn, 1987,
Kategoria:Barczewko Kategoria:Warmia