Część Nogajów, która nie chciała podporządkować się carom rosyjskim. Orda Ałtyulska, nad rzeką Emba. Nogajskie ordy przednie (od 1430) osiedlane przez Chanów Krymskich na stepach południowej Ukrainy i Besarabii: orda budziacka (białogrodzka), orda jambolucka (oczakowska), orda dobrudzka (jedykulska), orda jedysańska (odłam Małej Ordy Nogajskiej, powstała dopiero po 1720 roku).
Po 1630 roku buddyjska orda kałmucka, obca etnicznie i kulturowo Nogajom, wyparła ich z okolic dolnej Wołgi i zajęła stepowe obszary między rzekami Don i Jaik (dzisiejszy Ural) zakładając własne państwo (tzn. w przypadku ludów koczowniczych jest to przejęcie pastwisk).
Po wejściu ziem południowej Ukrainy w skład Imperium Rosyjskiego (ok. 1770) Wielkich Nogajów przesiedlono na nadazowskie równiny pomiędzy Donem a Kubaniem, a potem na stepy nadkaspijskie i besarabskie. Po wojnie krymskiej część ludności mieszkająca nad Morzem Czarnym przeniosła się do Turcji.
Zobacz też Wojskowość Tatarów Nogajskie ordy przednie Złota Orda Chanat Krymski Orda Chanat
Bibliografia
Leszek Podhorodecki Chanat krymski, Książka i Wiedza, Warszawa 1987, s. 49–50, 60, 249 . Tomasz Jasiński Przerwany Hejnał, KAW, Kraków 1988, s. 71 . Janusz Pajewski Buńczuk i koncerz. Z dziejów wojen polsko- tureckich, Wiedza Powszechna, 1983, s. 46, 107 .
Kategoria:Historyczne państwa na terenie Rosji