Pochodzenie Czartoryscy są rodem książęcym (kniaziowskim), o wielkolitewskim pochodzeniu etnicznym. Od początku dziejów Polski pochodzenie rodziny Czartoryskich budziło wiele kontrowersji związanych z ich genealogią. Niezmienna była decyzja historyków w sprawie pochodzenia Czartoryskich, wyprowadzających ich od Giedymina – wielkiego księcia litewskiego – zgodnie akceptując pochodzenie danego rodu od owego władcy. Przedmiotem sporów było natomiast ustalenie do której z gałęzi dynastii Giedyminowiczów należy ród Czartoryskich.
Bartosz Paprocki był pierwszym, który wywiódł Czartoryskich „od trzeciego syna Giedymina Lubarta, od którego idą książęta Czartoryjskie i Sanguszkowie”. Po nim uczynił to Szymon Okolski, stwierdzając, „że Czartoryscy poszli od jednego z trzech synów Lubartowych”.
Kasper Niesiecki natomiast, przyznając Czartoryskim pochodzenie od Olgierda, wywiódł ich od jego syna, Korygiełły, księcia na Czernihowie i Siewierzu. Zwolennikami teorii dotyczącej pochodzenia rodu Czartoryskich od Olgierdowiczów była na przestrzeni wieków znaczna część polskich historyków.