Henryk z Huntington opisywał również przypadki, że Szkoci rozpruwali brzuchy ciężarnym kobietom, a głowy płodów wbijali na krucyfiksy.
Król Stefan unikał bitwy, a Dawid podzielił swoją armię. Do jej ponownego połączenia się doszło w lipcu 1138 nad rzeką Tyne. Tymczasem zbliżały się wojska angielskie. Król Dawid, zachęcony sukcesami swojej drugiej armii Williama fitz Duncana, zdecydował się wydać bitwę. Przeciwnicy spotkali się 22 sierpnia na Cowton Moor niedaleko Northallerton w Yorkshire. Armia szkocka liczyła ok. 26 tys. żołnierzy. Anglicy, pod wodzą arcybiskupa Yorku, Thurstana, mieli w swoich szeregach ok. 16 tys. ludzi. Król Dawid podzielił swoje wojska na cztery linie. W pierwszej stanęli Piktowie, drugą tworzyli żołnierze z południowej Szkocji pod wodzą królewskiego syna Henryka, trzecią górale i ludzie z hrabstw Argyll i Lothian, czwartą tworzył rdzeń szkockiej armii. Anglicy uformowali się w jedno wielkie defensywne zbiorowisko, gęsto przystrojone kościelnymi chorągwiami. Od nich wzięła się popularna nazwa tej bitwy – „bitwa pod sztandarem”.